یه اسکن ساده چشم می‌تونه ریسک مشکلات قلبی و سرعت پیر شدن شما رو نشون بده

یه مطالعه جدید نشون می‌ده که می‌شه از یه اسکن ساده چشم استفاده کرد تا علائم ریسک بیماری قلبی و سن بیولوژیکی (سن واقعی بدن) رو بررسی کرد؛ این کار به طور بالقوه می‌تونه کمک کنه مشکلات سلامتی زودتر تشخیص داده بشن و درمان بشن.

این کار تیمی از محققان بریتانیا و کانادا، جدیدترین مدرک تو یه سری تحقیقات رو به رشده که نشون می‌ده چشم‌های ما سیگنال‌هایی درباره سلامت عمومی و حال خوب ما دارن.

تو این مورد، رگ‌های خونی ریز پشت چشم‌های ما هستن که نشونه‌هایی از سلامت کلی سیستم عروقی بدن رو می‌دن. محققان همچنین تونستن پروتئین‌هایی رو شناسایی کنن که به نظر می‌رسه عامل برخی از این تغییرات هستن؛ این پروتئین‌ها می‌تونن تو آینده هدف درمان‌های دارویی قرار بگیرن.

ماری پیگیر، متخصص ژنتیک از دانشگاه مک‌مستر کانادا، میگه: «چشم یه نمای منحصربه‌فرد و غیرتهاجمی از سیستم گردش خون بدن رو نشون می‌ده.»

«تغییرات تو رگ‌های خونی شبکیه اغلب شبیه تغییراتی هستن که تو رگ‌های کوچک کل بدن اتفاق می‌افته.»

اگرچه مطالعات قبلی ارتباطاتی بین پیچیدگی رگ‌های خونی شبکیه و سلامت کلی قلب پیدا کرده بودن، ولی اینجا محققان می‌خواستن دقیق‌تر بررسی کنن که چی پشت این ارتباط‌ها قرار داره.

اونا اسکن‌های چشمی و داده‌های ژنتیکی ۷۴,۴۳۴ داوطلب رو تحلیل کردن و متوجه شدن افرادی که رگ‌های خونی ساده‌تر و با شاخه‌های کمتری تو چشم‌هاشون دارن، ریسک ژنتیکی بالاتری برای بیماری‌های قلبی-عروقی هم دارن.

این موضوع از طریق یه تکنیکی به اسم «تصادفی‌سازی مندلی» (Mendelian randomization) نشون داده شد؛ تو این روش از واریانت‌های ژنتیکی (تو این مورد برای ریسک بیماری قلبی-عروقی) به جای خود مشکل سلامتی استفاده می‌شه.

از اونجایی که ژنتیک ثابته، این یعنی پیچیدگی (یا بُعد فرکتالی) این رگ‌های خونی فقط همراه با نرخ‌های بالاتر پیری بیولوژیکی و ریسک بیشتر بیماری قلبی دیده نمی‌شه؛ بلکه احتمالاً توسط همون فرآیندهای مشترک هدایت می‌شه.

این تیم با استفاده از داده‌های یه گروه جداگانه، پروتئین‌های خاصی – عمدتاً MMP12 و گیرنده IgG–Fc IIb – رو هم شناسایی کردن که به نظر می‌رسه روی التهاب تأثیر می‌ذارن و همزمان رگ‌های خونی و سلامت عروقی رو تحت تأثیر قرار می‌دن. این پروتئین‌ها می‌تونن در نهایت به عنوان مبنایی برای درمان‌های پیشگیرانه استفاده بشن.

پیگیر میگه: «با وصل کردن اسکن‌های شبکیه، ژنتیک و بیومارکرهای خونی، ما مسیرهای مولکولی‌ای رو کشف کردیم که کمک می‌کنن توضیح بدیم پیری چطور روی سیستم عروقی تأثیر می‌ذاره.»

در حال حاضر برای ارزیابی درست ریسک بیماری‌های مرتبط با سن مثل بیماری قلبی، سکته و زوال عقل، به یه سری تست‌های نسبتاً پیچیده و طولانی نیاز داریم. اگه یه اسکن چشم بتونه همون کار رو انجام بده، افراد بیشتری می‌تونن خیلی راحت‌تر و تو سنین پایین‌تر مورد ارزیابی قرار بگیرن.

اگرچه ایده استفاده از اسکن‌های چشم به عنوان علائم هشدار اولیه برای این مشکلات سلامتی کاملاً جدید نیست، ولی این مطالعه جدید یعنی شواهد علمی قوی‌تر و درک بهتری از اینکه چرا این روش می‌تونه کار کنه، داریم.

اینکه بتونیم قبل از اینکه مشکلات جدی ایجاد بشن، این پروتئین‌ها و محرک‌های التهاب رو هدف قرار بدیم، یه نقطه قوت بزرگ برای جمعیت رو به پیر شدنه؛ و می‌تونه شانس سالم‌تر بودن تو سن بالا رو بهتر کنه.

پیگیر می‌گه: «یافته‌های ما اهداف دارویی بالقوه‌ای رو نشون می‌دن که می‌تونن روند پیری عروقی رو کند کنن، بار بیماری‌های قلبی-عروقی رو کم کنن، و در نهایت طول عمر رو بهتر کنن.»

لينک منبع